การศึกษาทึ่ทำร้ายความภาคภูมิใจของเด็ก
เมื่อโพสต์ก่อนหมอได้พูดถึงเรื่องเด็กอนุบาลคนหนึ่งที่เล่าให้หมอฟังว่า ครูให้ท่องสูตรคูณถึงแม่เจ็ดตั้งแต่อนุบาล2
เด็กคนนี้มาด้วยเรื่องของครูบอกให้แม่พาเด็กมาตรวจเพราะสงสัยว่ามีปัญหาการเรียน
ประวัติคือ เวลาให้เด็กทำงาน เด็กจะถามครูบ่อยๆว่า "ถูกไหมครับ" "ใช่ไหมครับ"
ครูมองว่าเด็กมีปัญหา
----------------------------------------
แม่เล่าว่า เด็กอยู่อนุบาลสอง ต้องท่องสูตรคูณให้ได้ บวกเลขได้หลายๆหลัก เรียนศัพท์อังกฤษยากๆ ที่มีตัวอักษรเยอะๆ เช่น คำว่า mouth เด็กทำได้ ทำได้แค่คำสั้นๆ อย่าง ant, cat
เด็กเดิมเป็นเด็กที่ไม่ค่อยมั่นใจในตัวเองมาแต่ไหนแต่ไร เพราะขี้กลัว กังวลง่าย พอมาเจอการเรียนที่ยากๆ ยิ่งทำให้รู้สึกกลัว กังวลมากขึ้น
ทำให้ต้องถามต้องเช็คกับคนอื่นตลอดว่า "ถูกหรือเปล่า"
------------------------------------------
หมอคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาที่เด็กจะมีพื้นอารมณ์แตกต่างกัน เช่น ความขี้กลัว กังวล เด็กบางคนอาจจะกล้า ไม่กลัวใคร
แต่การเรียนการสอนในปัจจุบันต่างหากที่ทำให้เด็กๆรู้สึกแย่โดยไม่จำเป็น
จากเด็กปกติ กลายเป็นเด็กที่สูญเสียความภาคภูมิใจในตัวเอง
เด็กที่กังวลง่าย ก็ กังวลมากขึ้น
เด็กที่กล้า ก็ ไม่กล้า ไม่มั่นใจ
เรามาถึงจุดนี้กันได้อย่างไร และเราจะไปทางไหนต่อดี ท่ามกลางการศึกษาไทยที่อาจจะกลายเป็นหอกดาบทิ่มแทงจิตใจดวงน้อยๆของลูกหลาน
ที่มา https://www.facebook.com/kendekthai/photos/a.468916916480833.98758.468898189816039/870863906286130/
ประสพการณ์, เรื่องราวทั่วไป, แง่คิด, มุมมอง ที่น่าสนใจ - สิริพงษ์ พงศ์ภิญโญภาพ
Showing posts with label herried child. Show all posts
Showing posts with label herried child. Show all posts
Monday, November 16, 2015
Hurried Child Syndrome
# เด็กที่ถูกเร่งรัด หรือ Hurried Child Syndrome (ตอนที่ 1 + ตอนที่2)
แบ่งปันจาก ชมรมจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นแห่งประเทศไทย
หมอสังเกตว่า พ่อแม่ในปัจจุบันนิยมให้ลูกเรียนหรือทำกิจกรรมหลายๆ อย่างมากเกินควร
วันนี้หมอจึงมีบทความที่น่าสนใจจาก ศ.พญ.วินัดดา ปิยะศิลป์ มาฝากให้อ่านกันเพื่อศึกษากันดูนะครับ
และลองเสนอความคิดเห็นกันด้วยก็ดีครับ (บทความต้นฉบับยาวสักหน่อย หมอจึงได้ตัดต่อเรียบเรียงใหม่นะครับ)
# หมอมินพระราม 6
__________
Hurried child syndrome หมายถึง ภาวะที่เด็กถูกเร่งในหลายๆ เรื่อง ให้แสดงพฤติกรรมเกินวัย
อาจจะแต่งตัวแต่งหน้าและทำพฤติกรรมเลียนแบบผู้ใหญ่ รวมถึงการใช้ชีวิตที่รับผิดชอบสูง
มีกำหนดการสำหรับกิจกรรมต่างๆ มากมาย
ถูกผลักให้เข้าโรงเรียนเข้าสังคมเร็วกว่าเด็กอื่น ต้องเรียนรู้มากทั้งด้านการเรียนและการทำกิจกรรมหรือแม้แต่เรื่องเพศ
ถูกเร่งรัดกดดันตั้งแต่เช้าจนค่ำจนขาดเวลาที่จะเป็นตัวของตัวเองมากพอ
ขาดโอกาสหัวเราะสนุกสนาน หรือทำตัวตามวัยกับเพื่อนที่อายุเท่ากัน
ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตทั้งทางร่างกาย อารมณ์และจิตใจ
สาเหตุ งานวิจัยที่วิเคราะห์พ่อแม่ที่เร่งรัดลูก พบว่ามีความเป็นมาจากการที่
พ่อแม่เลี้ยงลูกเพื่อชดเชยความล้มเหลวหรือความขาดแคลนของตนเองในอดีต
พ่อแม่ที่เรียนไม่ดีมาก่อน ขาดแคลน ต้องทำงานหนัก หรือมีเกียรติที่ด้อยกว่าคนอื่นในสังคม
จึงพยายามผลักดันให้ลูกพัฒนาโดยเฉพาะในด้านที่ตนเองไม่พอใจกับสิ่งที่ตัวเองได้รับ เช่น
แม่เรียนไม่เก่ง จะเร่งรัดด้านการเรียนของลูก
หรือพ่อไม่มีโอกาสเรียนดนตรีตอนเด็กเพราะยากจน
จึงบีบบังคับให้ลูกเรียนดนตรีตามความใฝ่ฝันของตนเอง
หรือแม่ที่ทำงานหนักเพื่อหาเงินให้ตายายและน้องๆในครอบครัวใช้จ่ายตั้งแต่เด็ก
จะส่งเสริมให้ลูกใช้เงินเกินฐานะโดยไม่รู้ตัว เป็นต้น
การส่งเสริมเร่งรัดเด็กในด้านต่างๆ จนเด็กมีความสามารถขึ้น
เป็นความภาคภูมิใจในตัวพ่อแม่ที่ได้คุยกับผู้อื่นอย่างสง่าผ่าเผยว่าลูกของฉันทำได้
ความสามารถของเด็กจึงเสมือนเป็นหน้าเป็นตาให้พ่อแม่
เพียงแค่ส่งเข้าโรงเรียนที่มีชื่อเสียงหรือค่าเล่าเรียนแพงๆ
หรือเข้าโรงเรียนนานาชาติที่หรูหรา พ่อแม่ก็รู้สึกดี ใครจะมาดูถูกฉันไม่ได้อีกแล้ว
เด็กที่ถูกเร่งรัดในด้านการเรียน มีลักษณะคือมักจะเข้าเรียนเร็ว
หรือครูให้ข้ามชั้นเพราะมีความรู้มาก (เนื่องจากพ่อแม่จะสอนเนื้อหาที่เกินกว่าอายุ)
ในระยะแรกของการเรียน เด็กกลุ่มนี้มักจะมีผลการเรียนดี ความพึงพอใจของเด็ก
คือการทำให้พ่อแม่พอใจในผลการเรียน แต่เมื่อการเรียนยากขึ้น
ถูกเร่งรัดเนื้อหาวิชาการ ต้องเรียนนานจนไม่รู้จุดสิ้นสุด
จะเริ่มเห็นความเฉื่อยชา ไม่สนุก และเบื่อหน่ายจนในที่สุด
จะละทิ้งวิธีการที่เคยพยายามเรียนให้ได้ตามที่พ่อแม่ต้องการ
แต่ขณะเดียวกันก็วิตกกังวลกลัวว่าพ่อแม่จะไม่ยอมรับ
เมื่อการเรียนตามไม่ทัน จะเริ่มเรียนไม่รู้เรื่อง ไม่มีสมาธิ ขาดความสนใจ ไม่จดจำ
หรือมีอาการทางกาย เช่น ปวดศีรษะและปวดท้องที่หาสาเหตุทางกายไม่พบ เป็นต้น
เมื่อเด็กเหล่านี้เติบโตเข้าวัยรุ่น ซึ่งตามปกติจะมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย อารมณ์ และสังคม
เด็กกลุ่มที่ถูกเร่งรัดก็จำเป็นต้องปรับตัวให้เข้ากับสภาพใหม่เช่นกัน
ถ้าปรับตัวไม่ได้จะมีผลกระทบต่อพัฒนาการทุกด้าน
แต่ความที่พื้นฐานดูมั่นคงแค่สภาพภายนอก และสภาพภายในกลวง
ทำให้วัยรุ่นกลุ่มนี้มีพฤติกรรมเปลี่ยนไป แปรปรวนหรืออาจไปในทิศทางตรงข้ามได้โดยสิ้นเชิง
คืออาจจะพบพฤติกรรมก้าวร้าวต่อต้านสังคม ไม่ยอมเรียน ปรับตัวไม่ได้ หรืออารมณ์แปรปรวน
ซึ่งนำไปสู่การใช้สารเสพติด การขับรถซิ่ง ก่อกวนสังคม พฤติกรรมทางเพศเบี่ยงเบน หรือซึมเศร้า
และนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างพ่อแม่กับเด็กได้ง่ายและรุนแรงคาดว่าเป็นเหตุผลหนึ่งที่นำไปสู่การฆ่าตัวตายในวัยรุ่นด้วย
_____
# ภาค2
ปฏิกิริยาของเด็กที่มีต่อความเครียดจากการถูกเร่งรัด
ความที่เคยชินกับการทำตามกติกาที่พ่อแม่วางไว้ตั้งแต่เด็ก
อาจดูเหมือนว่าสนุกสนานต่อการเรียนรู้ในช่วงแรก
โดยแสดงพฤติกรรมเกินวัย ทั้งคำพูดและท่าทาง
ระยะแรกพ่อแม่จะชื่นชมพฤติกรรมเกินวัยของเด็ก
เพราะเห็นว่าเป็นพฤติกรรมที่แสดงถึงความรับผิดชอบ
จึงเป็นเหตุให้พ่อแม่สบายใจ จนให้เวลากับเด็กลดลง
ซึ่งอาจถึงขั้นละเลยหรือละทิ้ง เด็กเองก็รับรู้ถึงเหตุผลต่างๆ ที่พ่อแม่ยกขึ้นมาอ้าง
เพียงแต่มีความรู้สึกภายในตัวเองที่เหงา เศร้า
และไม่สามารถแสดงหรือเล่าความรู้สึกเหล่านั้นออกมาได้
เพราะเท่ากับเป็นการแสดงลักษณะแบบเด็กเล็กที่พ่อแม่ไม่พอใจ
และส่งผลให้ได้รับคำตำหนิตามมาได้
เด็กพยายามจะเลียนแบบพฤติกรรมของผู้ใหญ่
จึงมีบุคลิกภาพแบบชอบแข่งขัน ไขว่คว้าหาความสำเร็จที่มากขึ้นไปเรื่อยๆ (achievement striving)
กระวนกระวาย อ่อนเพลีย ความอดทนต่ำและหงุดหงิดง่าย
เอาจริงเอาจัง ไม่ร่าเริง แจ่มใส รู้สึกอึดอัดเมื่อสิ่งต่างๆ ไม่เป็นไปตามแผน
เครียดและวิตกกังวลสูง แสดงออกเป็นพฤติกรรมเจ้าระเบียบ บีบคั้น เน้นความถูกต้อง ยึดกับกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้มากเกินไป
ถ้าไม่เป็นไปตามแผนที่พ่อแม่คาดหวัง เด็กมักจะวิตกกังวลมาก มีอาการกระวนกระวาย ไม่มีสมาธิ ไม่รู้ว่ากลัวอะไร
บางคนมีพฤติกรรมก้าวร้าว ผลการเรียนไม่ดี อาจมีอารมณ์ซึมเศร้าและร้องไห้ง่าย
หรือมีอาการเครียดที่แสดงออกทางกาย เช่น ปวดท้อง ปวดศีรษะ เป็นต้น
ไม่ยินดีเริ่มหรือไม่สนใจทำกิจกรรมที่เคยสนใจ ชอบอยู่บ้านมากกว่า
แสดงพฤติกรรมต่อต้านสังคม พูดปด ขโมย ลืมหรือปฏิเสธไม่ทำงานบ้าน ผลการเรียนตกลง
แสดงความสนใจน้อยหรือไม่สนใจต่อการเข้าเรียนและทำการบ้าน และหันมาพึ่งพาพ่อแม่มากกว่าเดิม
มีคำพูดอธิบายความรู้สึกภายในของเด็กกลุ่มนี้ว่า
“คำพูดและพฤติกรรมสะท้อนความเป็นผู้ใหญ่ แต่สภาวะจิตใจยังเป็นเด็ก”
เด็กและวัยรุ่นกลุ่มนี้มักจะมาพบแพทย์ด้วยปัญหาต่างๆ ได้หลายรูปแบบ เช่น
1. ปัญหาสุขภาพ เช่น ตัวเล็ก ไม่สูง ไม่กินอาหาร เป็นต้น
ซักประวัติจะพบว่าขาดการออกกำลังกาย
บางรายเป็นลม บ่นเหนื่อย หมดแรง บ่นปวดศีรษะ ปวดท้องโดยหาสาเหตุทางร่างกายไม่พบ เป็นต้น
ซึ่งอาการเหล่านี้เกิดจากความเครียดที่เกินกว่าจะควบคุมได้
2. ปัญหาการเรียน เช่น ผลการเรียนลดลง ไม่มีสมาธิ เรียนไม่ทัน ไม่รู้เรื่อง
ความจำไม่ดี รู้สึกเฉื่อย ไม่สนุกหรือเบื่อการเรียน เป็นต้น
จนบางครั้งอาจถูกวินิจฉัยว่าเป็นโรคสมาธิสั้นได้
3. ปัญหาด้านอารมณ์ ไม่แจ่มใส แยกตัว วิตกกังวลสูง ซึมเศร้า ร้องไห้ง่าย
เจ้าระเบียบ เน้นความถูกต้อง และยึดกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้
จนอาจมีปัญหาในการปรับตัวกับเพื่อน
4. ปัญหาพฤติกรรม อาจจะมีพฤติกรรมเหมือนพฤติกรรมของวัยรุ่นทั่วไป แต่จะรุนแรงและยาวนานกว่า เช่น
เฉื่อยชา ไม่รับฟังความคิดเห็นของพ่อแม่ แยกตัว ไม่ร่วมกิจกรรม นอนน้อย ต่อต้านสังคม ไม่ยอมเรียน
หรือก้าวร้าว ขาดความรับผิดชอบ และจริยธรรมต่ำ
ไปจนถึงเคร่งครัดกับตัวเองและคนอื่นมากเกินไป หรือแสดงพฤติกรรมเกินวัยทั้งคำพูดและท่าที
5. ปัญหาการปรับตัว เช่น ปรับตัวกับพ่อแม่ พี่น้อง ครูอาจารย์ หรือเพื่อนไม่ได้ ซึ่งการปรับตัวที่มีปัญหานี้เป็นผลมาจากการเร่งรัดเด็ก
6. ปัญหาพฤติกรรมทางเพศ เช่น แสดงพฤติกรรมทางเพศเกินพอดี ทั้งด้านการพูด การแสดงออก หรือแต่งตัวเกินวัย
มีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร ตั้งครรภ์ ทำแท้ง หรือเปลี่ยนคู่บ่อย เป็นต้น
7. ปัญหาพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การเสพสารเสพติด และพฤติกรรมเสี่ยงอันตรายอื่นๆ เป็นต้น ซึ่งมักจะพบบ่อยในวัยรุ่นชายและวัยรุ่นหญิงบางราย
______________
# เด็กที่ถูกเร่งรัด หรือ Hurried Child Syndrome (ตอนสุดท้าย) #
บทความที่น่าสนใจเรื่องเด็กที่ถูกเร่งรัด โดย ศ.พญ.วินัดดา ปิยะศิลป์ อีกตอนหนึ่งนะครับ
ผู้อ่านถามมาว่าแล้วพ่อแม่จะต้องทำอย่างไร ลองอ่านในตอนนี้ดูนะครับ
_______
การช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาของเด็กที่ถูกเร่งรัด
เด็กและวัยรุ่นต้องการเวลาในการเติบโตและพัฒนา ทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ที่เหมาะสม พอดี และสมดุลทุกด้าน
ควรให้เวลาเด็กและวัยรุ่นคิดหรือทำในสิ่งที่เขาสนใจ
ใช้ความสามารถทางด้านจินตนาการสร้างสรรค์งาน โดยให้งาน กิจกรรม และการเล่น ที่ลูกได้ทำ
ทั้งในส่วนที่พ่อแม่กำหนดและสิ่งที่ลูกชอบ สนใจ หรือรู้สึกสนุก ควรส่งเสริมให้ทำจนสำเร็จและเกิดทักษะใหม่ๆ ตามมา
เปิดโอกาสให้เด็กและวัยรุ่นแสดงความคิดเห็น ช่วยคิดวางแผน พัฒนาความสามารถรอบด้าน
เปิดพื้นที่ให้ลองเรียนรู้ หัดทำ ให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน.
แต่ไม่ใช่ไปผลักดัน ให้ความสนใจในกิจกรรมและสิ่งที่เขาทำพร้อมแสดงความชื่นชม
เมื่อลูกไม่อยากทำ เริ่มไม่สนใจ วิตกกังวลเกี่ยวกับกิจกรรม
มีปัญหาเรื่องเพื่อนหรือกลุ่มเพื่อน ก็เข้าไปช่วยค้นหาเรื่องราวตามความเป็นจริง
ซึ่งอาจแก้ไขให้ลุล่วงได้ หรือบางครั้งต้องหยุดกิจกรรมไปในที่สุด
ให้ค่อยๆ ฝึกหัดไปเป็นขั้นตอนตามระยะที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง
การป้องกัน การป้องกันย่อมให้ผลดีกว่าการรักษาเสมอ
แต่น่าเสียดายที่ระบบสาธารณสุขไทยยังให้ความสำคัญกับครอบครัวน้อยมาก
ปล่อยปละละเลยให้พ่อแม่ต่างคนต่างเลี้ยงดูลูกไปตามใจชอบ
และเมื่อมาพบกับปัญหาของระบบการศึกษาไทยที่ไม่แข็งแรง
เด็กไทยจึงถูกพัฒนาแบบไร้ทิศทางและมีคุณภาพไม่ดีพอ
การป้องกันต้องมุ่งเน้นไปที่การส่งเสริมให้พ่อแม่และครูทำหน้าที่ได้อย่างเหมาะสม
เพื่อเพิ่มคุณภาพการเลี้ยงดู ฝึกฝน และอบรมเด็กอย่างถูกต้องมาตั้งแต่เล็ก
การเร่งรัดและกดดันแต่พอเหมาะจึงจะทำให้เด็กพัฒนาได้สูงสุด
แต่เมื่อแรงกดดันเด็กมากเกินพอดี จะต้องมีระบบค้นหาปัญหาและให้ความช่วยเหลือที่เหมาะสม
งานวิจัยพบว่าเด็กที่จัดการกับความเครียดได้ดีมีลักษณะดังต่อไปนี้
1. ปรับตัวเข้ากับคนอื่นง่าย วางตัวง่ายๆ ใครอยู่ด้วยสบายใจ มีความสามารถในการเข้าสังคม (social competence)
2. เป็นคนมีเสน่ห์ ทำให้คนอื่นประทับใจได้ และมั่นใจในตนเอง (self-confidence)
3. เป็นตัวของตัวเอง (independence) พึ่งตนเองได้ อยู่ได้ด้วยตนเองอย่างสงบ และจัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะกับความต้องการของตน
4. เข้าใจและเห็นจุดอ่อนจุดแข็งในตัวเอง พัฒนาตนเองได้ และจัดการกับปัญหาโดยมองเหตุการณ์ด้านบวกตามความเป็นจริง
5. เป็นผู้มีความสำเร็จ เป็นผู้มีผลผลิต (producer) ชอบทำงาน มีงานอดิเรก ผลการเรียนดี มักเป็นผู้ริเริ่มและสร้างสรรค์
หากพ่อแม่และครูอาจารย์จะคาดหวังและเรียกร้องให้เด็กทำสิ่งที่เกินอายุ หรือคาดหวังให้ประสบความสำเร็จตามความต้องการ พ่อแม่และครูอาจารย์จะต้องฝึกฝนและให้ความช่วยเหลือไปพร้อมกัน เพื่อให้ความเครียดลดลง ให้กำลังใจสนับสนุน (encouragement and support) และให้ความหวัง โดยให้เด็กรับผิดชอบในภารกิจให้มอบหมาย (commitment) แต่ก็จัดเวลาอิสระ (free time) ที่เด็กจะมีเวลาเป็นของตนเอง เมื่อพ่อแม่ครูอาจารย์ซื่อสัตย์ หวังดี และใกล้ชิดเด็ก สิ่งที่จะตามมาคือเด็กจะซื่อสัตย์และภักดี (loyalty) ต่อพ่อแม่และครูอาจารย์เช่นกัน
สรุป วิธีการเลี้ยงดูส่งผลกระทบต่อพัฒนาการด้านบุคลิกภาพของเด็กไปตลอดชีวิต ผลจากการเร่งรัดทำให้เด็กมักแสดงออกมาเป็นผู้ใหญ่ที่มีบุคลิกภาพแบบแข่งขันสูง ชอบเปรียบเทียบ และไขว่คว้าหาความสำเร็จที่มากขึ้นไปเรื่อยๆ (achievement striving) แต่จะเครียดง่าย กระวนกระวาย อ่อนเพลีย มีความอดทนต่ำและหงุดหงิดง่าย เอาจริงเอาจัง ไม่ร่าเริงแจ่มใส อึดอัดเมื่อสิ่งต่างๆ ไม่เป็นไปตามแผน เครียดและวิตกกังวลสูง แสดงออกเป็นพฤติกรรมเจ้าระเบียบ บีบคั้น เน้นความถูกต้อง และยึดกับกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้มากเกินไป
เด็กทุกคนต้องการเวลาสำหรับการพักผ่อน เวลาที่เป็นอิสระจากคำสั่ง เพื่อให้สมองได้พักและย่อยข้อมูล การฝึกฝนเด็กให้เป็นไปตามที่พ่อแม่ต้องการอาจเกิดปัญหาตามมามากกว่าการส่งเสริมให้เด็กได้พัฒนาไปตามศักยภาพและความถนัด ควรจะคงสภาพให้เด็กได้แสดงความเป็นเด็ก สนุกสนาน มีความสุขในการใช้ชีวิต และมีสัมพันธภาพที่ดีระหว่างเด็กกับพ่อแม่ ถึงแม้ว่าเด็กจะยังไม่สามารถทำไปถึงระดับที่พ่อแม่ต้องการได้ก็ตาม
Cr: หมอมินพระราม6
ชมรมจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นแห่งประเทศไทย
_____
เพิ่มเติม:เด็กเก่ง ต้องเครียด อัดเรียน
หรือ เด็กเก่งต้องพาเรียนรู้หลากหลาย. พาเรียนรู้ประสบการณ์อื่นๆนอกห้องเรียน
เด็กเก่งต้องเชื่อพอ่แม่ทุกอย่าง
หรือ ต้องรู้จักฝึกคิด ฝึกถาม สิ่งที่สงสัย
ที่มา https://www.facebook.com/1404769783067839/photos/a.1424351057776378.1073741859.1404769783067839/1639322949612520/?type=3
แบ่งปันจาก ชมรมจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นแห่งประเทศไทย
หมอสังเกตว่า พ่อแม่ในปัจจุบันนิยมให้ลูกเรียนหรือทำกิจกรรมหลายๆ อย่างมากเกินควร
วันนี้หมอจึงมีบทความที่น่าสนใจจาก ศ.พญ.วินัดดา ปิยะศิลป์ มาฝากให้อ่านกันเพื่อศึกษากันดูนะครับ
และลองเสนอความคิดเห็นกันด้วยก็ดีครับ (บทความต้นฉบับยาวสักหน่อย หมอจึงได้ตัดต่อเรียบเรียงใหม่นะครับ)
# หมอมินพระราม 6
__________
Hurried child syndrome หมายถึง ภาวะที่เด็กถูกเร่งในหลายๆ เรื่อง ให้แสดงพฤติกรรมเกินวัย
อาจจะแต่งตัวแต่งหน้าและทำพฤติกรรมเลียนแบบผู้ใหญ่ รวมถึงการใช้ชีวิตที่รับผิดชอบสูง
มีกำหนดการสำหรับกิจกรรมต่างๆ มากมาย
ถูกผลักให้เข้าโรงเรียนเข้าสังคมเร็วกว่าเด็กอื่น ต้องเรียนรู้มากทั้งด้านการเรียนและการทำกิจกรรมหรือแม้แต่เรื่องเพศ
ถูกเร่งรัดกดดันตั้งแต่เช้าจนค่ำจนขาดเวลาที่จะเป็นตัวของตัวเองมากพอ
ขาดโอกาสหัวเราะสนุกสนาน หรือทำตัวตามวัยกับเพื่อนที่อายุเท่ากัน
ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตทั้งทางร่างกาย อารมณ์และจิตใจ
สาเหตุ งานวิจัยที่วิเคราะห์พ่อแม่ที่เร่งรัดลูก พบว่ามีความเป็นมาจากการที่
พ่อแม่เลี้ยงลูกเพื่อชดเชยความล้มเหลวหรือความขาดแคลนของตนเองในอดีต
พ่อแม่ที่เรียนไม่ดีมาก่อน ขาดแคลน ต้องทำงานหนัก หรือมีเกียรติที่ด้อยกว่าคนอื่นในสังคม
จึงพยายามผลักดันให้ลูกพัฒนาโดยเฉพาะในด้านที่ตนเองไม่พอใจกับสิ่งที่ตัวเองได้รับ เช่น
แม่เรียนไม่เก่ง จะเร่งรัดด้านการเรียนของลูก
หรือพ่อไม่มีโอกาสเรียนดนตรีตอนเด็กเพราะยากจน
จึงบีบบังคับให้ลูกเรียนดนตรีตามความใฝ่ฝันของตนเอง
หรือแม่ที่ทำงานหนักเพื่อหาเงินให้ตายายและน้องๆในครอบครัวใช้จ่ายตั้งแต่เด็ก
จะส่งเสริมให้ลูกใช้เงินเกินฐานะโดยไม่รู้ตัว เป็นต้น
การส่งเสริมเร่งรัดเด็กในด้านต่างๆ จนเด็กมีความสามารถขึ้น
เป็นความภาคภูมิใจในตัวพ่อแม่ที่ได้คุยกับผู้อื่นอย่างสง่าผ่าเผยว่าลูกของฉันทำได้
ความสามารถของเด็กจึงเสมือนเป็นหน้าเป็นตาให้พ่อแม่
เพียงแค่ส่งเข้าโรงเรียนที่มีชื่อเสียงหรือค่าเล่าเรียนแพงๆ
หรือเข้าโรงเรียนนานาชาติที่หรูหรา พ่อแม่ก็รู้สึกดี ใครจะมาดูถูกฉันไม่ได้อีกแล้ว
เด็กที่ถูกเร่งรัดในด้านการเรียน มีลักษณะคือมักจะเข้าเรียนเร็ว
หรือครูให้ข้ามชั้นเพราะมีความรู้มาก (เนื่องจากพ่อแม่จะสอนเนื้อหาที่เกินกว่าอายุ)
ในระยะแรกของการเรียน เด็กกลุ่มนี้มักจะมีผลการเรียนดี ความพึงพอใจของเด็ก
คือการทำให้พ่อแม่พอใจในผลการเรียน แต่เมื่อการเรียนยากขึ้น
ถูกเร่งรัดเนื้อหาวิชาการ ต้องเรียนนานจนไม่รู้จุดสิ้นสุด
จะเริ่มเห็นความเฉื่อยชา ไม่สนุก และเบื่อหน่ายจนในที่สุด
จะละทิ้งวิธีการที่เคยพยายามเรียนให้ได้ตามที่พ่อแม่ต้องการ
แต่ขณะเดียวกันก็วิตกกังวลกลัวว่าพ่อแม่จะไม่ยอมรับ
เมื่อการเรียนตามไม่ทัน จะเริ่มเรียนไม่รู้เรื่อง ไม่มีสมาธิ ขาดความสนใจ ไม่จดจำ
หรือมีอาการทางกาย เช่น ปวดศีรษะและปวดท้องที่หาสาเหตุทางกายไม่พบ เป็นต้น
เมื่อเด็กเหล่านี้เติบโตเข้าวัยรุ่น ซึ่งตามปกติจะมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย อารมณ์ และสังคม
เด็กกลุ่มที่ถูกเร่งรัดก็จำเป็นต้องปรับตัวให้เข้ากับสภาพใหม่เช่นกัน
ถ้าปรับตัวไม่ได้จะมีผลกระทบต่อพัฒนาการทุกด้าน
แต่ความที่พื้นฐานดูมั่นคงแค่สภาพภายนอก และสภาพภายในกลวง
ทำให้วัยรุ่นกลุ่มนี้มีพฤติกรรมเปลี่ยนไป แปรปรวนหรืออาจไปในทิศทางตรงข้ามได้โดยสิ้นเชิง
คืออาจจะพบพฤติกรรมก้าวร้าวต่อต้านสังคม ไม่ยอมเรียน ปรับตัวไม่ได้ หรืออารมณ์แปรปรวน
ซึ่งนำไปสู่การใช้สารเสพติด การขับรถซิ่ง ก่อกวนสังคม พฤติกรรมทางเพศเบี่ยงเบน หรือซึมเศร้า
และนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างพ่อแม่กับเด็กได้ง่ายและรุนแรงคาดว่าเป็นเหตุผลหนึ่งที่นำไปสู่การฆ่าตัวตายในวัยรุ่นด้วย
_____
# ภาค2
ปฏิกิริยาของเด็กที่มีต่อความเครียดจากการถูกเร่งรัด
ความที่เคยชินกับการทำตามกติกาที่พ่อแม่วางไว้ตั้งแต่เด็ก
อาจดูเหมือนว่าสนุกสนานต่อการเรียนรู้ในช่วงแรก
โดยแสดงพฤติกรรมเกินวัย ทั้งคำพูดและท่าทาง
ระยะแรกพ่อแม่จะชื่นชมพฤติกรรมเกินวัยของเด็ก
เพราะเห็นว่าเป็นพฤติกรรมที่แสดงถึงความรับผิดชอบ
จึงเป็นเหตุให้พ่อแม่สบายใจ จนให้เวลากับเด็กลดลง
ซึ่งอาจถึงขั้นละเลยหรือละทิ้ง เด็กเองก็รับรู้ถึงเหตุผลต่างๆ ที่พ่อแม่ยกขึ้นมาอ้าง
เพียงแต่มีความรู้สึกภายในตัวเองที่เหงา เศร้า
และไม่สามารถแสดงหรือเล่าความรู้สึกเหล่านั้นออกมาได้
เพราะเท่ากับเป็นการแสดงลักษณะแบบเด็กเล็กที่พ่อแม่ไม่พอใจ
และส่งผลให้ได้รับคำตำหนิตามมาได้
เด็กพยายามจะเลียนแบบพฤติกรรมของผู้ใหญ่
จึงมีบุคลิกภาพแบบชอบแข่งขัน ไขว่คว้าหาความสำเร็จที่มากขึ้นไปเรื่อยๆ (achievement striving)
กระวนกระวาย อ่อนเพลีย ความอดทนต่ำและหงุดหงิดง่าย
เอาจริงเอาจัง ไม่ร่าเริง แจ่มใส รู้สึกอึดอัดเมื่อสิ่งต่างๆ ไม่เป็นไปตามแผน
เครียดและวิตกกังวลสูง แสดงออกเป็นพฤติกรรมเจ้าระเบียบ บีบคั้น เน้นความถูกต้อง ยึดกับกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้มากเกินไป
ถ้าไม่เป็นไปตามแผนที่พ่อแม่คาดหวัง เด็กมักจะวิตกกังวลมาก มีอาการกระวนกระวาย ไม่มีสมาธิ ไม่รู้ว่ากลัวอะไร
บางคนมีพฤติกรรมก้าวร้าว ผลการเรียนไม่ดี อาจมีอารมณ์ซึมเศร้าและร้องไห้ง่าย
หรือมีอาการเครียดที่แสดงออกทางกาย เช่น ปวดท้อง ปวดศีรษะ เป็นต้น
ไม่ยินดีเริ่มหรือไม่สนใจทำกิจกรรมที่เคยสนใจ ชอบอยู่บ้านมากกว่า
แสดงพฤติกรรมต่อต้านสังคม พูดปด ขโมย ลืมหรือปฏิเสธไม่ทำงานบ้าน ผลการเรียนตกลง
แสดงความสนใจน้อยหรือไม่สนใจต่อการเข้าเรียนและทำการบ้าน และหันมาพึ่งพาพ่อแม่มากกว่าเดิม
มีคำพูดอธิบายความรู้สึกภายในของเด็กกลุ่มนี้ว่า
“คำพูดและพฤติกรรมสะท้อนความเป็นผู้ใหญ่ แต่สภาวะจิตใจยังเป็นเด็ก”
เด็กและวัยรุ่นกลุ่มนี้มักจะมาพบแพทย์ด้วยปัญหาต่างๆ ได้หลายรูปแบบ เช่น
1. ปัญหาสุขภาพ เช่น ตัวเล็ก ไม่สูง ไม่กินอาหาร เป็นต้น
ซักประวัติจะพบว่าขาดการออกกำลังกาย
บางรายเป็นลม บ่นเหนื่อย หมดแรง บ่นปวดศีรษะ ปวดท้องโดยหาสาเหตุทางร่างกายไม่พบ เป็นต้น
ซึ่งอาการเหล่านี้เกิดจากความเครียดที่เกินกว่าจะควบคุมได้
2. ปัญหาการเรียน เช่น ผลการเรียนลดลง ไม่มีสมาธิ เรียนไม่ทัน ไม่รู้เรื่อง
ความจำไม่ดี รู้สึกเฉื่อย ไม่สนุกหรือเบื่อการเรียน เป็นต้น
จนบางครั้งอาจถูกวินิจฉัยว่าเป็นโรคสมาธิสั้นได้
3. ปัญหาด้านอารมณ์ ไม่แจ่มใส แยกตัว วิตกกังวลสูง ซึมเศร้า ร้องไห้ง่าย
เจ้าระเบียบ เน้นความถูกต้อง และยึดกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้
จนอาจมีปัญหาในการปรับตัวกับเพื่อน
4. ปัญหาพฤติกรรม อาจจะมีพฤติกรรมเหมือนพฤติกรรมของวัยรุ่นทั่วไป แต่จะรุนแรงและยาวนานกว่า เช่น
เฉื่อยชา ไม่รับฟังความคิดเห็นของพ่อแม่ แยกตัว ไม่ร่วมกิจกรรม นอนน้อย ต่อต้านสังคม ไม่ยอมเรียน
หรือก้าวร้าว ขาดความรับผิดชอบ และจริยธรรมต่ำ
ไปจนถึงเคร่งครัดกับตัวเองและคนอื่นมากเกินไป หรือแสดงพฤติกรรมเกินวัยทั้งคำพูดและท่าที
5. ปัญหาการปรับตัว เช่น ปรับตัวกับพ่อแม่ พี่น้อง ครูอาจารย์ หรือเพื่อนไม่ได้ ซึ่งการปรับตัวที่มีปัญหานี้เป็นผลมาจากการเร่งรัดเด็ก
6. ปัญหาพฤติกรรมทางเพศ เช่น แสดงพฤติกรรมทางเพศเกินพอดี ทั้งด้านการพูด การแสดงออก หรือแต่งตัวเกินวัย
มีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร ตั้งครรภ์ ทำแท้ง หรือเปลี่ยนคู่บ่อย เป็นต้น
7. ปัญหาพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การเสพสารเสพติด และพฤติกรรมเสี่ยงอันตรายอื่นๆ เป็นต้น ซึ่งมักจะพบบ่อยในวัยรุ่นชายและวัยรุ่นหญิงบางราย
______________
# เด็กที่ถูกเร่งรัด หรือ Hurried Child Syndrome (ตอนสุดท้าย) #
บทความที่น่าสนใจเรื่องเด็กที่ถูกเร่งรัด โดย ศ.พญ.วินัดดา ปิยะศิลป์ อีกตอนหนึ่งนะครับ
ผู้อ่านถามมาว่าแล้วพ่อแม่จะต้องทำอย่างไร ลองอ่านในตอนนี้ดูนะครับ
_______
การช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาของเด็กที่ถูกเร่งรัด
เด็กและวัยรุ่นต้องการเวลาในการเติบโตและพัฒนา ทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ที่เหมาะสม พอดี และสมดุลทุกด้าน
ควรให้เวลาเด็กและวัยรุ่นคิดหรือทำในสิ่งที่เขาสนใจ
ใช้ความสามารถทางด้านจินตนาการสร้างสรรค์งาน โดยให้งาน กิจกรรม และการเล่น ที่ลูกได้ทำ
ทั้งในส่วนที่พ่อแม่กำหนดและสิ่งที่ลูกชอบ สนใจ หรือรู้สึกสนุก ควรส่งเสริมให้ทำจนสำเร็จและเกิดทักษะใหม่ๆ ตามมา
เปิดโอกาสให้เด็กและวัยรุ่นแสดงความคิดเห็น ช่วยคิดวางแผน พัฒนาความสามารถรอบด้าน
เปิดพื้นที่ให้ลองเรียนรู้ หัดทำ ให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน.
แต่ไม่ใช่ไปผลักดัน ให้ความสนใจในกิจกรรมและสิ่งที่เขาทำพร้อมแสดงความชื่นชม
เมื่อลูกไม่อยากทำ เริ่มไม่สนใจ วิตกกังวลเกี่ยวกับกิจกรรม
มีปัญหาเรื่องเพื่อนหรือกลุ่มเพื่อน ก็เข้าไปช่วยค้นหาเรื่องราวตามความเป็นจริง
ซึ่งอาจแก้ไขให้ลุล่วงได้ หรือบางครั้งต้องหยุดกิจกรรมไปในที่สุด
ให้ค่อยๆ ฝึกหัดไปเป็นขั้นตอนตามระยะที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง
การป้องกัน การป้องกันย่อมให้ผลดีกว่าการรักษาเสมอ
แต่น่าเสียดายที่ระบบสาธารณสุขไทยยังให้ความสำคัญกับครอบครัวน้อยมาก
ปล่อยปละละเลยให้พ่อแม่ต่างคนต่างเลี้ยงดูลูกไปตามใจชอบ
และเมื่อมาพบกับปัญหาของระบบการศึกษาไทยที่ไม่แข็งแรง
เด็กไทยจึงถูกพัฒนาแบบไร้ทิศทางและมีคุณภาพไม่ดีพอ
การป้องกันต้องมุ่งเน้นไปที่การส่งเสริมให้พ่อแม่และครูทำหน้าที่ได้อย่างเหมาะสม
เพื่อเพิ่มคุณภาพการเลี้ยงดู ฝึกฝน และอบรมเด็กอย่างถูกต้องมาตั้งแต่เล็ก
การเร่งรัดและกดดันแต่พอเหมาะจึงจะทำให้เด็กพัฒนาได้สูงสุด
แต่เมื่อแรงกดดันเด็กมากเกินพอดี จะต้องมีระบบค้นหาปัญหาและให้ความช่วยเหลือที่เหมาะสม
งานวิจัยพบว่าเด็กที่จัดการกับความเครียดได้ดีมีลักษณะดังต่อไปนี้
1. ปรับตัวเข้ากับคนอื่นง่าย วางตัวง่ายๆ ใครอยู่ด้วยสบายใจ มีความสามารถในการเข้าสังคม (social competence)
2. เป็นคนมีเสน่ห์ ทำให้คนอื่นประทับใจได้ และมั่นใจในตนเอง (self-confidence)
3. เป็นตัวของตัวเอง (independence) พึ่งตนเองได้ อยู่ได้ด้วยตนเองอย่างสงบ และจัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะกับความต้องการของตน
4. เข้าใจและเห็นจุดอ่อนจุดแข็งในตัวเอง พัฒนาตนเองได้ และจัดการกับปัญหาโดยมองเหตุการณ์ด้านบวกตามความเป็นจริง
5. เป็นผู้มีความสำเร็จ เป็นผู้มีผลผลิต (producer) ชอบทำงาน มีงานอดิเรก ผลการเรียนดี มักเป็นผู้ริเริ่มและสร้างสรรค์
หากพ่อแม่และครูอาจารย์จะคาดหวังและเรียกร้องให้เด็กทำสิ่งที่เกินอายุ หรือคาดหวังให้ประสบความสำเร็จตามความต้องการ พ่อแม่และครูอาจารย์จะต้องฝึกฝนและให้ความช่วยเหลือไปพร้อมกัน เพื่อให้ความเครียดลดลง ให้กำลังใจสนับสนุน (encouragement and support) และให้ความหวัง โดยให้เด็กรับผิดชอบในภารกิจให้มอบหมาย (commitment) แต่ก็จัดเวลาอิสระ (free time) ที่เด็กจะมีเวลาเป็นของตนเอง เมื่อพ่อแม่ครูอาจารย์ซื่อสัตย์ หวังดี และใกล้ชิดเด็ก สิ่งที่จะตามมาคือเด็กจะซื่อสัตย์และภักดี (loyalty) ต่อพ่อแม่และครูอาจารย์เช่นกัน
สรุป วิธีการเลี้ยงดูส่งผลกระทบต่อพัฒนาการด้านบุคลิกภาพของเด็กไปตลอดชีวิต ผลจากการเร่งรัดทำให้เด็กมักแสดงออกมาเป็นผู้ใหญ่ที่มีบุคลิกภาพแบบแข่งขันสูง ชอบเปรียบเทียบ และไขว่คว้าหาความสำเร็จที่มากขึ้นไปเรื่อยๆ (achievement striving) แต่จะเครียดง่าย กระวนกระวาย อ่อนเพลีย มีความอดทนต่ำและหงุดหงิดง่าย เอาจริงเอาจัง ไม่ร่าเริงแจ่มใส อึดอัดเมื่อสิ่งต่างๆ ไม่เป็นไปตามแผน เครียดและวิตกกังวลสูง แสดงออกเป็นพฤติกรรมเจ้าระเบียบ บีบคั้น เน้นความถูกต้อง และยึดกับกฎเกณฑ์ที่ตั้งไว้มากเกินไป
เด็กทุกคนต้องการเวลาสำหรับการพักผ่อน เวลาที่เป็นอิสระจากคำสั่ง เพื่อให้สมองได้พักและย่อยข้อมูล การฝึกฝนเด็กให้เป็นไปตามที่พ่อแม่ต้องการอาจเกิดปัญหาตามมามากกว่าการส่งเสริมให้เด็กได้พัฒนาไปตามศักยภาพและความถนัด ควรจะคงสภาพให้เด็กได้แสดงความเป็นเด็ก สนุกสนาน มีความสุขในการใช้ชีวิต และมีสัมพันธภาพที่ดีระหว่างเด็กกับพ่อแม่ ถึงแม้ว่าเด็กจะยังไม่สามารถทำไปถึงระดับที่พ่อแม่ต้องการได้ก็ตาม
Cr: หมอมินพระราม6
ชมรมจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นแห่งประเทศไทย
_____
เพิ่มเติม:เด็กเก่ง ต้องเครียด อัดเรียน
หรือ เด็กเก่งต้องพาเรียนรู้หลากหลาย. พาเรียนรู้ประสบการณ์อื่นๆนอกห้องเรียน
เด็กเก่งต้องเชื่อพอ่แม่ทุกอย่าง
หรือ ต้องรู้จักฝึกคิด ฝึกถาม สิ่งที่สงสัย
ที่มา https://www.facebook.com/1404769783067839/photos/a.1424351057776378.1073741859.1404769783067839/1639322949612520/?type=3
Labels:
herried child,
raising children
Saturday, November 14, 2015
ไม่ใช่แค่เวลายี่สิบปีที่หายไป
"แม่ก็แค่อยากให้เราได้ทำอะไรตามวัยแค่นั้นเอง เดี๋ยวเวลาผ่านไป เราก็ย้อนกลับมาไม่ได้แล้วนะ"
ช่วงนี้หมอได้ดูซีรีส์เกาหลีเรื่องหนึ่งชื่อเรื่องว่า Second time twenty years olds again
เรื่องของผู้หญิงวัยใกล้สี่สิบ ที่เพิ่งได้คิดว่าเธอได้ปล่อยให้เวลายี่สิบปีในชีวิตให้ผ่านไปกับการดูแลสามี เลี้ยงลูก ทำแต่งานบ้าน ทั้งที่เมื่อตอนเธอเป็นสาวน้อยวัยยี่สิบ เธอก็มีความหวังและความฝัน
เพราะมีลูกเร็วเกินไปโดยไม่ได้ตั้งใจ เธอจึงต้องกลายเป็นแม่บ้านตั้งแต่ยังสาว ความมั่นใจของเธอหมดไปกับการทำงานบ้าน เลี้ยงลูก เธอไม่มีความสุขเท่าไหร่ ลูกชายก็ไม่เคารพเธอ มองว่าเธอไม่มีความสามารถ ลูกชายเกรงใจพ่อแต่ไม่เคยกลัวแม่ ส่วนสามีก็มองว่าเธอเป็นคนน่าเบื่อ
จนวันหนึ่งเมื่อสามีขอแยกทางด้วยสาเหตุที่ไม่ชัดเจนนัก ในช่วงเวลาสามเดือนก่อนที่จะหย่าขาดกันตามกฏหมาย เธอจึงตกลงใจที่จะตามหาช่วงเวลาและความฝันที่หายไป ด้วยการตัดสินใจไปเริ่มเรียนในมหาวิทยาลัยอีกครั้ง
แต่เรื่องวุ่นๆก็เกิดขึ้น เพราะลูกชายตัวดีก็เรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยเดียวกัน ไม่นับเพื่อนเก่าที่แอบชอบเธอมานานตั้งแต่เรียนมัธยม ก็ดันมาเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยนี้ด้วย
เรื่องราวดีๆที่น่าประทับใจจึงเกิดขึ้น เป็นซีรีส์อีกเรื่องที่หมอคิดว่าคุ้มค่ากับการเสียเวลาดู
หลังจากที่ได้ดูก็ทำให้คิดถึงคำพูดตอนหนึ่งในหนังสือเจ้าชายน้อย
All grown-ups were once children... but only few of them remember it.
ผู้ใหญ่ทุกคนครั้งหนึ่งก็เคยเป็นเด็กมาก่อน แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะจำได้ถึงความรู้สึกเมื่อครั้งยังเป็นเด็กนั้น
การเติบโตเป็นผู้ใหญ่ไม่ใช่ปัญหา การลืมความเป็นเด็กต่างหากที่เป็นปัญหา
บ่อยครั้งที่ผู้ใหญ่อย่างเราๆ ลืมความรู้สึกเมื่อยังเป็นเด็ก
เมื่อตอนที่ยังเล็กๆ เรามีความสุขกับสิ่งง่ายๆ อยู่กับปัจจุบัน ไม่ต้องพะวงถึงอดีต หรือกังวลกับอนาคต แต่เมื่อเป็นผู้ใหญ่ที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบที่มากขึ้น ทำให้ต้องคิดมากถึงชีวิตในอนาคต หมกมุ่นกับการทำงาน เพื่ออะไรหลายๆอย่างที่คิดว่าคงจะดี ลึกๆก็มีความหวังว่า สิ่งที่ทำจะทำให้มีความสุขในระยะยาว
แต่จริงๆแล้วชีวิตคนเราไม่ได้ยืนยาวนัก กว่าจะผ่านพ้นความเคร่งเครียดของการเป็นผู้ใหญ่จนพบความสุขในบั้นปลาย ก็ทำให้เหน็ดเหนื่อยทั้งกายและใจ
บางครั้งก็อาจจะจำเป็นที่ผู้ใหญ่ก็ควรจะมีความทรงจำเมื่อครั้งยังเป็นเด็กและนำมาใช้เมื่อจำเป็น ทำอะไรเหมือนเด็กๆบ้าง แบบที่ไม่ต้องคิดอะไรให้มาก มีความสุขกับสิ่งง่ายๆ เหมือนที่เด็กๆเป็น
การใช้ชีวิตที่เคร่งเครียด โดยมีแต่ความคิด ใช้เหตุผลแบบผู้ใหญ่ แต่ลืมใช้หัวใจและความรู้สึก ทำให้ผู้ใหญ่อย่างเราๆ แทนที่จะมีความสุข กลายเป็นความทุกข์เพราะความเคร่งเครียดที่ไม่ได้ตั้งใจ พอคิดได้อีกที ก็อาจจะสายไปเสียแล้ว
นอกจากนั้น ผู้ใหญ่บางคนก็พยายามยัดเยียดความเป็นผู้ใหญ่ให้กับเด็ก
หรือแม้ว่ากรณีที่ความจำเป็นบางครั้งทำให้เด็กๆบางคนไม่ได้ใช่ช่วงเวลาในวัยเด็กอย่างที่ควรจะเป็น (เช่น นางเอกของซีรีส์เรื่องที่หมอพูดถึง)
สังคมปัจจุบันที่เด็กๆหลายคนต้องเคร่งเครียดจากการเรียนพิเศษ เพื่อที่จะสอบเข้าเรียนในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยที่ดี มีอาชีพที่ดีในอนาคต ทำให้เด็กในยุคนี้บางคนไม่เคยได้ใช้ชีวิตของการเป็นเด็กแบบที่ควรเป็น ทั้งที่ความทรงจำดีๆเวลาที่เป็นเด็กนั้น หลายๆครั้งก็เป็นเหมือนขุมพลังที่เมื่อมองย้อนกลับมา ก็ทำให้มีกำลังใจที่จะใช้ชีวิตต่อไป
ก็เป็นเรื่องที่น่าเสียดาย
เวลาที่ผ่านพ้นไป เราย้อนกลับไปไม่ได้ มันเป็นเช่นนั้นจริงๆ
ที่มา https://www.facebook.com/kendekthai/photos/a.468916916480833.98758.468898189816039/976678745704645/
ช่วงนี้หมอได้ดูซีรีส์เกาหลีเรื่องหนึ่งชื่อเรื่องว่า Second time twenty years olds again
เรื่องของผู้หญิงวัยใกล้สี่สิบ ที่เพิ่งได้คิดว่าเธอได้ปล่อยให้เวลายี่สิบปีในชีวิตให้ผ่านไปกับการดูแลสามี เลี้ยงลูก ทำแต่งานบ้าน ทั้งที่เมื่อตอนเธอเป็นสาวน้อยวัยยี่สิบ เธอก็มีความหวังและความฝัน
เพราะมีลูกเร็วเกินไปโดยไม่ได้ตั้งใจ เธอจึงต้องกลายเป็นแม่บ้านตั้งแต่ยังสาว ความมั่นใจของเธอหมดไปกับการทำงานบ้าน เลี้ยงลูก เธอไม่มีความสุขเท่าไหร่ ลูกชายก็ไม่เคารพเธอ มองว่าเธอไม่มีความสามารถ ลูกชายเกรงใจพ่อแต่ไม่เคยกลัวแม่ ส่วนสามีก็มองว่าเธอเป็นคนน่าเบื่อ
จนวันหนึ่งเมื่อสามีขอแยกทางด้วยสาเหตุที่ไม่ชัดเจนนัก ในช่วงเวลาสามเดือนก่อนที่จะหย่าขาดกันตามกฏหมาย เธอจึงตกลงใจที่จะตามหาช่วงเวลาและความฝันที่หายไป ด้วยการตัดสินใจไปเริ่มเรียนในมหาวิทยาลัยอีกครั้ง
แต่เรื่องวุ่นๆก็เกิดขึ้น เพราะลูกชายตัวดีก็เรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยเดียวกัน ไม่นับเพื่อนเก่าที่แอบชอบเธอมานานตั้งแต่เรียนมัธยม ก็ดันมาเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยนี้ด้วย
เรื่องราวดีๆที่น่าประทับใจจึงเกิดขึ้น เป็นซีรีส์อีกเรื่องที่หมอคิดว่าคุ้มค่ากับการเสียเวลาดู
หลังจากที่ได้ดูก็ทำให้คิดถึงคำพูดตอนหนึ่งในหนังสือเจ้าชายน้อย
All grown-ups were once children... but only few of them remember it.
ผู้ใหญ่ทุกคนครั้งหนึ่งก็เคยเป็นเด็กมาก่อน แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะจำได้ถึงความรู้สึกเมื่อครั้งยังเป็นเด็กนั้น
การเติบโตเป็นผู้ใหญ่ไม่ใช่ปัญหา การลืมความเป็นเด็กต่างหากที่เป็นปัญหา
บ่อยครั้งที่ผู้ใหญ่อย่างเราๆ ลืมความรู้สึกเมื่อยังเป็นเด็ก
เมื่อตอนที่ยังเล็กๆ เรามีความสุขกับสิ่งง่ายๆ อยู่กับปัจจุบัน ไม่ต้องพะวงถึงอดีต หรือกังวลกับอนาคต แต่เมื่อเป็นผู้ใหญ่ที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบที่มากขึ้น ทำให้ต้องคิดมากถึงชีวิตในอนาคต หมกมุ่นกับการทำงาน เพื่ออะไรหลายๆอย่างที่คิดว่าคงจะดี ลึกๆก็มีความหวังว่า สิ่งที่ทำจะทำให้มีความสุขในระยะยาว
แต่จริงๆแล้วชีวิตคนเราไม่ได้ยืนยาวนัก กว่าจะผ่านพ้นความเคร่งเครียดของการเป็นผู้ใหญ่จนพบความสุขในบั้นปลาย ก็ทำให้เหน็ดเหนื่อยทั้งกายและใจ
บางครั้งก็อาจจะจำเป็นที่ผู้ใหญ่ก็ควรจะมีความทรงจำเมื่อครั้งยังเป็นเด็กและนำมาใช้เมื่อจำเป็น ทำอะไรเหมือนเด็กๆบ้าง แบบที่ไม่ต้องคิดอะไรให้มาก มีความสุขกับสิ่งง่ายๆ เหมือนที่เด็กๆเป็น
การใช้ชีวิตที่เคร่งเครียด โดยมีแต่ความคิด ใช้เหตุผลแบบผู้ใหญ่ แต่ลืมใช้หัวใจและความรู้สึก ทำให้ผู้ใหญ่อย่างเราๆ แทนที่จะมีความสุข กลายเป็นความทุกข์เพราะความเคร่งเครียดที่ไม่ได้ตั้งใจ พอคิดได้อีกที ก็อาจจะสายไปเสียแล้ว
นอกจากนั้น ผู้ใหญ่บางคนก็พยายามยัดเยียดความเป็นผู้ใหญ่ให้กับเด็ก
หรือแม้ว่ากรณีที่ความจำเป็นบางครั้งทำให้เด็กๆบางคนไม่ได้ใช่ช่วงเวลาในวัยเด็กอย่างที่ควรจะเป็น (เช่น นางเอกของซีรีส์เรื่องที่หมอพูดถึง)
สังคมปัจจุบันที่เด็กๆหลายคนต้องเคร่งเครียดจากการเรียนพิเศษ เพื่อที่จะสอบเข้าเรียนในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยที่ดี มีอาชีพที่ดีในอนาคต ทำให้เด็กในยุคนี้บางคนไม่เคยได้ใช้ชีวิตของการเป็นเด็กแบบที่ควรเป็น ทั้งที่ความทรงจำดีๆเวลาที่เป็นเด็กนั้น หลายๆครั้งก็เป็นเหมือนขุมพลังที่เมื่อมองย้อนกลับมา ก็ทำให้มีกำลังใจที่จะใช้ชีวิตต่อไป
ก็เป็นเรื่องที่น่าเสียดาย
เวลาที่ผ่านพ้นไป เราย้อนกลับไปไม่ได้ มันเป็นเช่นนั้นจริงๆ
ที่มา https://www.facebook.com/kendekthai/photos/a.468916916480833.98758.468898189816039/976678745704645/
Labels:
herried child,
raising children
เขียนหนังสือในชั้นอนุบาล
"ทำยังไงดีล่ะหมอ ลูกยังเขียนหนังสือไม่ได้"
"น้องอายุเท่าไหร่นะคะคุณแม ่"
"สามขวบ เพื่อนในโรงเรียนชั้นเดียวก ันเขียน หนังสือได้หมดแล้ว แต่ลูกเรายังเขียนไม่ได้ เวลาให้เขียนก็วาดแต่รูป แม่ปวดหัว ต้องบังคับให้หัดเขียน ร้องห่มร้องไห้กันทุกวัน"
หมอมีความรู้สึกว่าเด็กเล็ก ๆเดี๋ยวนี้เรียนเร็วกันมาก
หลายโรงเรียนสอนให้เด็กอ่าน หนังสือ เขียนหนังสือตั้งแต่เตรียมอ นุบาล หรือ อนุบาลหนึ่ง
จริงๆแล้วเด็กเล็กๆ ที่ยังไม่ขึ้นป.1 ต้องเขียนหนังสือได้หรือยัง
การจะเข้าใจในเรื่องนี้ หมออยากอธิบายถึงเรื่องของก ารพัฒนาการของสมองตั้งแต่เก ิดจนโต
การเจริญของสมองนั้นจะมีส่ว นต่างๆ ที่ทำหน้าที่ต่างกัน คือ สมองส่วนล่าง ส่วนตรงกลาง ส่วนบนสุด โดยการพัฒนาจะเริ่มจาก ส่วนล่างไปสู่ส่วนบน (Lower to upper) พูดคร่าวๆก็คือ การพัฒนาจะเริ่มจากสิ่งที่เ ด็กทำได้ทั่วๆไป (การรับรู้ประสาทสัมผัสต่าง ๆ การได้ยิน มองเห็น ฯลฯ อารมณ์ความรู้สึก) ไปสู่สิ่งที่เฉพาะเจาะจงมาก ขึ้น (ความคิด การรับรู้ที่ซับซ้อน) ตามลำดับ อย่างการพัฒนาการของกล้ามเน ือก็จะเริ่มจาก กล้ามเนื้อมัดใหญ่ไปสู่กล้า มเนื้อมัดเล็ก ตามลำดับเช่นกัน
ดังนั้นเด็กเล็กก็ควรให้ออก กำลังกาย มีกิจกรรม กระโดดโลดเต้น เล่นสนุกสนาน ฝึกให้เด็กช่วยเหลือตัวเองต ามที่เขาทำได้อย่างเหมาะสม อย่าปล่อยให้เด็กมัวแต่จิ้ม ไอแพด ไอโฟน หรือจับมือให้เขียนหนังสือ จะทำให้ขาดการฝึกกล้ามเนื้อ มัดใหญ่ตามวัย ซึ่งหากไม่ได้รับการฝึก เด็กก็อาจจะโตไปเป็นเด็กที่ กล้ามเนื้อมัดใหญ่ไม่แข็งแร ง ทรงตัวไม่ค่อยดี เคลื่อนไหวไม่คล่องแคล่ว ซุ่มซ่าม (clumsiness)
การเปิดโอกาสได้เรียนรู้ผ่า นการเล่นก็มีประโยชน์ เด็กจะได้เรียนรู้จากพัฒนาท ักษะการช่วยเหลือตัวเอง การรับรู้และเข้าใจอารมณ์คว ามรู้สึกผ่านการเล่น ซึ่งตรงนี้คงไม่เกิดขึ้นผ่า นการจับมือเขียนหนังสือ
การให้เด็กเล็กๆได้ร้องเพลง เต้นประกอบท่าทาง เด็กจะสนุกสนาน และได้พัฒนาประสาทสัมผัสการ รับรู้ทุกๆด้าน
การเล่านิทาน การเล่นที่เสริมสร้างจินตนา การก็ทำให้เด็กได้เรียนรู้เ รื่องอารมณ์ความรู้สึก
การเรียนรู้จากของจริง เช่น การพาเด็กไปสวนสาธารณะ ให้เด็กได้เห็นต้นไม้ ดอกไม้ เด็กก็ได้รับรู้ด้วยการมองเ ห็น สัมผัส ได้กลิ่น จากของจริงที่มีอยู่
แบบนี้น่าจะเป็นการเรียนรู้ ที่น่าจะเหมาะสมตามวัยสำหรั บเด็กเล็ก
ไม่ใช่ว่าเด็กเล็กๆทุกคนต้อ งจำเป็นให้เขียนหนังสือได้ จนต้องบังคับกัน ถ้าทำแบบนั้น จะเป็นการขวางโอกาสในการพัฒ นาที่เหมาะสมตามวัย
แล้วถ้าถามว่าควรให้เรียนแบ บวิชาการเมื่ออายุเท่าไหร่ โดยส่วนใหญ่นั้นการเรียนรู้ ที่เฉพาะเจาะจงจะเริ่มพัฒนา เมื่อเด็กอายุ 6 ปีและจะพัฒนาเต็มที่ที่อายุ 20 ปี ดังนั้น การเรียนแบบสมัยก่อนที่พ่อแ ม่ให้ลูกเริ่มเรียน ป.1 เลยที่ 6 ขวบ หมอก็รู้สึกว่า เหมาะสมแล้ว
ไม่ใช่ว่าเด็กสองสามขวบ ก็ให้เขียนหนังสือ เรียนเหมือนผู้ใหญ่ แบบนั้นไม่เหมาะเท่าไหร่
รอก่อน เมื่อเด็กพร้อม ส่วนใหญ่เขาก็จะเขียนหนังสื อได้เอง
"ทำยังไงได้ล่ะหมอ น้องต้องเตรียมตัวไปสอบเข้า ป.1 มันก็ต้องเริ่มตั้งแต่เนิ่น ๆ"
มีคำพูดที่ว่า เพราะเป็นวัยรุ่นจึงเจ็บปวด หมอคิดว่า เด็กสมัยนี้ไม่ต้องรอเป็นวั ยรุ่นก็เริ่มๆจะเจ็บปวดกันต ั้งแต่อยู่อนุบาลแล้ว
ที่มา https://www.facebook.com/kendekthai/photos/a.468916916480833.98758.468898189816039/977440025628517/
"น้องอายุเท่าไหร่นะคะคุณแม
"สามขวบ เพื่อนในโรงเรียนชั้นเดียวก
หมอมีความรู้สึกว่าเด็กเล็ก
หลายโรงเรียนสอนให้เด็กอ่าน
จริงๆแล้วเด็กเล็กๆ ที่ยังไม่ขึ้นป.1 ต้องเขียนหนังสือได้หรือยัง
การจะเข้าใจในเรื่องนี้ หมออยากอธิบายถึงเรื่องของก
การเจริญของสมองนั้นจะมีส่ว
ดังนั้นเด็กเล็กก็ควรให้ออก
การเปิดโอกาสได้เรียนรู้ผ่า
การให้เด็กเล็กๆได้ร้องเพลง
การเล่านิทาน การเล่นที่เสริมสร้างจินตนา
การเรียนรู้จากของจริง เช่น การพาเด็กไปสวนสาธารณะ ให้เด็กได้เห็นต้นไม้ ดอกไม้ เด็กก็ได้รับรู้ด้วยการมองเ
แบบนี้น่าจะเป็นการเรียนรู้
ไม่ใช่ว่าเด็กเล็กๆทุกคนต้อ
แล้วถ้าถามว่าควรให้เรียนแบ
ไม่ใช่ว่าเด็กสองสามขวบ ก็ให้เขียนหนังสือ เรียนเหมือนผู้ใหญ่ แบบนั้นไม่เหมาะเท่าไหร่
รอก่อน เมื่อเด็กพร้อม ส่วนใหญ่เขาก็จะเขียนหนังสื
"ทำยังไงได้ล่ะหมอ น้องต้องเตรียมตัวไปสอบเข้า
มีคำพูดที่ว่า เพราะเป็นวัยรุ่นจึงเจ็บปวด
ที่มา https://www.facebook.com/kendekthai/photos/a.468916916480833.98758.468898189816039/977440025628517/
Labels:
herried child,
raising children
Subscribe to:
Posts (Atom)